Κωνσταντίνου και Ελένης

Posted: 21 Μαΐου, 2012 in Πατριωτισμός, Πολιτισμός
Ἐτικέττες:,

Μεγάλη ημέρα σήμερα για την ορθοδοξία.
Χρόνια πολλά σε όλους τους Κωνσταντίνους και τις Ελένες (ή τας Ελένας).
Αν και “τα κύρια ονόματα δεν κλίνονται στον πληθυντικό” μας έλεγαν στο σχολείο, εν τούτοις αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να κλιθούν στο Ελληνικό κλιτικόν σύστημα. Σίγουρα όμως δεν μπορούν να κλιθούν στο αγγλικό, το αγαπημένο δηλαδή της Υπουργού παιδείας της Bilderberg.
Και πώς να κλιθούν αλήθεια σε ένα ανύπαρκτον μονολιθικόν και  άμουσον κλιτικόν σύστημα;
Πώς να τις πούμε τις πολλές Ελένες στα Αγγλικά; Helenes; Θα γελάσει και η παρδαλή αίγα. Στην Ελληνική γλώσσα μπορούμε να παρακάμψουμε τον κανόνα και να γίνουμε κατανοητοί.

Και πῶς αλήθεια τα φέρνει η ιστορίαν ημών και μας συνδέει εδώ και 3300 χρόνια με την ίδια γεωγραφική περιοχή!

•  Η Αγία Ελένη η ισαπόστολος, μήτηρ του Μεγάλου Κωνσταντίνου, εκ τοῦ Δρεπάνου της Βιθυνίας καταγωμένη, μετονόμασθεν παρά του Μ.Κωνσταντίνου εις Ελενόπολιν, ήτο ελληνίς. Ρωμαίος γαρ αυτοκράτωρ ο Ισαπόστολος Μ. Κωνσταντίνος πλην όμως με ελληνικά γονίδια και μητρικήν ανατροφήν.

•  Αρκετούς αιώνας προ της εποχής του Μ.Κωνσταντίνου, μία άλλη Ελένη έκανε την εμφάνισιν της στην ιδίαν περιοχήν. Η ξακουστός Ωραία Ελένη, η ευμορφοτέρα γυνή της αρχαιότητος, σύζυγος του Μενελάου, την οποία έκλεψεν ο Πάρις με την θέλησιν της και την πήρε στην Τροία άλλως Ίλιον.
Μέγας πόλεμος ξέσπασε μεταξύ Αχαιών και Τρώων που κράτησε δέκα έτη. Τα γεγονότα υμνούσαν οι ραψωδοί για αιώνες μέχρι την εποχήν του αξεπεράστου Ομήρου, του ποιητού των ποιητών, ο οποίος ακούγοντας το τραγούδι των Μουσών, των θυγατρών του Διός, συνέγραψεν την αθάνατον Ιλιάδαν.

Η Ιλιάς με την σειρά της αποτέλεσεν το αγαπημένον βιβλίον του άλλου Μεγάλου της Ελληνικής ιστορίας, του Αλεξάνδρου Μακεδόνος , υιός του Διός και αυτός, ο οποίος δεν το αποχωρίστηκε ποτέ. Ξεκίνησε μάλιστα την μεγάλη του ιστορία με την επίσκεψη στον τάφο του Αχιλλέως στην Τροία.

Και για να αντιληφθούμε ότι στην Ελληνική ιστορία η έννοια του χρόνου είναι ανυπόστατος, ο Αλέξανδρος είναι ιστορικόν πρόσωπον, έζησεν τον 4ο π.Χ αιώνα, έχοντας ως πρότυπο έναν ήρωαν του 13ου π.Χ αιώνος μέσα από ένα έπος γραμμένον τον 8ο π.Χ. αιώνα.

•  Ο Μεγάλος Κωνσταντίνος μετέφερεν την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας εις την πόλιν του Βύζαντος, την αποικίαν δηλαδή των Μεγαρέων που χτίστηκε “έναντι των τυφλών“.
Τόσο εμφανώς σημαντικόν ήτο το σημείον του Βυζαντίου, που μόνον οι τυφλοί δεν μπορούσαν να το δούνε, σύμφωνα με το Μαντείον των Δελφών.  Ο Μ. Κωνσταντίνος δεν ήταν τυφλός, την διέκρινε όπως παλαιότερα ο Βύζας την στρατηγική σπουδαιότητα της πόλεως και την έκανε αυτό για το οποίο πάντα ήταν προορισμένη. Την βασίλισσα πόλιν της Μεσογείου και του κόσμου, την Κωνσταντινούπολιν, γνωστή και ως Πόλις.
Μόνον η Πόλις μεταξύ όλων των πόλεων της οικουμένης, έχει το προνόμιον να διακρίνεται από τις άλλες πόλεις ως σκέτο Πόλις. Ακόμη και χωρίς όνομα, μόνον εις το άκουσμα της Πόλεως αντιλαμβανόμαστε την τοποθεσίαν και μόνον οι κάτοικοι της Πόλεως διακρίνονται από τους άλλους ανθρώπους ως σκέτοι Πολίτες.

Ακόμη και σήμερον, η βαρβαροτουρκική πόλις καλείται Istanbul από το “εις την Πόλιν” που έλεγαν οι κάτοικοι της αυτοκρατορίας, όταν κατευθύνοντο προς την Πόλιν των πόλεων.

Έλεγε η συχωρεμένη η πόντια γιαγιά μου, πολίτισσα για κάποια χρόνια: “Πόλτς χαμάλτς και χωρί δάσκαλον”, δηλαδή ο χαμάλης της Πόλεως συγκρίνεται με τον δάσκαλο του χωριού.
(Κάποιοι άσχετοι και άθλιοι αθλητικογράφοι ονομάζουν “πολίτες” τους οπαδούς της Μάντσεστερ Σίτι, αλλά ποιος έχασε το μυαλό του για να το βρουν αυτοί;) 

•  Ήταν όμως τόσο σημαντικό το σημείο;
Ας επιστρέψουμε στον πόλεμο που τελείωσε την κλασική αρχαιότητα.  Τον πόλεμο που κράτησε 30 σχεδόν χρόνια και στον οποίον συγκρούστηκαν δυο κοσμοθεωρίες, Ελληνικές και οι δύο, αυτή της Σπάρτης με αυτήν των Αθηνών. Πόλεμος αιματηρός γεμάτος ανατροπές. Ένας πόλεμος που πότε ο ένας ζητούσε συνθηκολόγησιν την οποία αρνούνταν ο άλλος και αντιστρόφως. Η μεγαλυτέρα  καταστροφή εις την ιστορίαν των αρχαίων Αθηνών, αυτή της Σικελικής εκστρατείας και στην οποία χάθηκαν δεκάδες χιλιάδες Αθηναίοι μεταξύ των οποίων και ο ίδιος ο Νικίας (όπως χάθηκαν και ο Βρασίδας με τον Κλέωνα νωρίτερα στην σπουδαία Αμφίπολη) δεν στάθηκε ικανή να τερματίσει τον πόλεμον. Ένας πόλεμος που γέννησε τον μεγάλο ιστορικό Θουκυδίδη, τον μεγάλο σατυρικό Αριστοφάνη και τόσους άλλους μεγάλους, τερματίστηκε ΜΟΝΟΝ όταν χάθηκε ο έλεγχος των στενών, μετά την ήττα των Αθηναίων στους Αιγός Ποταμούς.

Διότι αυτή είναι η μοίρα της συγκεκριμένης περιοχής. Ελέγχει τον κόσμο, είναι το κλειδί μεταξύ ανατολής, δύσεως, βορά και νότου. Τόσο σημαντικό το σημείο ώστε ακόμη και ο Ομφαλός της Γαίας, το μαντείον των Δελφών το ανεγνώρισε ως τέτοιο. Περιττόν βεβαίως να πούμε ότι ο Τρικάρηνος Όφις των Δελφών, βρίσκεται ακόμη στην Πόλιν, δυστυχώς εις τα χέρια των Τούρκων.

•  Μετά την άλωσιν της Πόλεως από τους σταυροφόρους(1) το 1204 δημιουργείται η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντος και ξεκινάει η δυναστεία των Κομνηνών, η μακροβιοτέρα δυναστεία (257 έτη) της βυζαντινής ιστορίας, από την οποία το όνομα Κωνσταντίνος απουσιάζει παντελώς μεταξύ των αυτοκρατόρων, όνομα όμως συχνότατο στον ποντιακό πληθυσμό που σε συνδυασμό με το έμβλημα του Πόντου, τον αετό των Σινωπέων που ήταν ο ανεστραμμένος αετός των αρχαίων Μιλησίων, στραμμένος δηλαδή προς την δύση, μας δείχνει ότι ουδέποτε οι Πόντιοι λησμόνησαν την Πόλιν, άποψις  που ενισχύεται και από την ανέγερσιν του Ιερού Ναού της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντος, ομωνύμου δηλαδή ναού αυτού της Κωνσταντινουπόλεως με την ίδια αρχιτεκτονική.

Το ποντιακόν χαϊδευτικόν του Κωνσταντίνου είναι ο Κώστης με υποκοριστικό Κωστίκας ή Κωτσαρίς, εξ ου και ο ποντιακός χορός Κώτσαρι (μία άλλη και μάλλον επικρατέστερη εκδοχή του ονόματος του χορού γράφεται με ‘ο’, κότσαρι, από το κότς που στα ποντιακά είναι η πτέρνα).

•  Τω 1453 μ.Χ ένας άλλος Έλλην της Πόλεως, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος θα απαντήσει στις αξιώσεις του Μωάμεθ Β’ του πορθητού:

«Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοὶ δοῦναι οὔτ’ ἐμὸν ἐστίν οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ• κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως άποθανοῦμεν καὶ οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν.»

και πως αλήθεια θα μπορούσε να παραδώσει μια τέτοια πόλιν ο Παλαιολόγος στους Μογγόλους; Μια πόλιν που δεν ήταν μια πόλις αλλά Ἡ Πόλις;

Έτσι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος έγινε ο θρυλικός Μαρμαρωμένος Βασιλεύς (κατά κάποιους άλλους αυτός ο τίτλος ανήκει στον Ιωάννη Βατάτζη. Εδώ πρέπει να συνυπολογίσουμε και την αντιπαλότηταν της εκκλησίας προς τον Παλαιολόγον, καθώς ο δεύτερος ήταν ενωτικός ενώ η εκκλησία ήτο ανθενωτικός)  και έκλεισεν ο  υπερχιλιετής κύκλος μίας αυτοκρατορίας με έναν Κωνσταντίνο τον οποίον κύκλον είχε ανοίξει ένας άλλος Κωνσταντίνος.
Θα επιχειρήσουμε ένα λογοπαίγνιον, δεδομένου ότι constans στα λατινικά είναι ο σταθερός, Κωνσταντινούπολις είναι η σταθερά Πόλις.

Εάλω λοιπόν η Πόλις και βυθίστηκε ο Ελληνικός κόσμος στο Ισλαμικόν σκότος μέχρι την στιγμήν της συνθήκης Κιουτσούκ Καϊναρτζή (17ος αιών), οπότε και απελευθερώθηκε η ναυσιπλοΐα και εδημιουργήθησαν οι προϋποθέσεις για την Επανάστασιν των Ελλήνων• και μέχρι την “επανάστασιν” των μπολσεβίκων και την συμμαχία των με τον Μουσταφά Κεμάλ, οπότε και ξαναέκλεισαν τα στενά για τον γενοκτονημένον πλέον Ελληνισμόν.

Η ιστορία μας δείχνει ότι ο Ελληνισμός έχει μέλλον μονάχα όταν έχει πρόσβασιν εις την περιοχήν, όταν δηλαδή ελέγχει όλην την διαδρομή της μεταμορφωθείσης εκ του Διός εις βοῦν  Ἰοῦς, από το Ιόνιον Πέλαγος έως τον Καύκασον και έως την Μέμφιδαν. Θα λέγαμε ότι η Ελληνική μυθολογία περιγράφει με τον καλύτερον τρόπον τον Ελληνιστικόν κόσμον, σε βαθμό που να αναρωτιέται κανείς εάν πρόκειται απλώς περί μυθολογίας.

Και τι δεν έχει γίνει στην περιοχή. Μήπως δεν έγινε εκεί η μάχη της Καλλιπόλεως κατά την οποίαν τα στρατεύματα της ASZAC υπό τον  Τσόρτσιλ  τω 1915 έφαγαν τα μούτρα τους; Αυτός ήταν και ο λόγος που δεν μας άφησαν να πάρουμε την Πόλη το 1922, με 115.000 στρατού αφού γνώριζαν ότι όταν η Πόλις βρίσκεται σε Ελληνικά χέρια, γίνονται θαύματα. Εμείς όμως έπρεπε να την πάρουμε και ήταν μια από τις φορές που ένας Πάγκαλος είχε δίκαιον. Δεν πειράζει όμως, πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικιά μας θα είναι. 

Κωνσταντίνου και Ελένης σήμερον και οι μεγάλοι Έλληνες με το όνομα Κωνσταντίνος δεν σταματούν εδώ.
Μερικοί εκ των μεγαλυτέρων Ελλήνων ποιητών φέρουν αυτό το όνομα. Καβάφης, Παλαμάς, Καρυωτάκης, τυχαία η σειρά.
Ο Κωστής Παλαμάς εγεννήθην(2) εν Αθήναις όμως η καταγωγή του είναι από το Μεσολόγγι, ενώ η οικογένεια Παλαμάδων εμφανίστηκε εις την Κωνσταντινούπολιν τον 16ον αιώνα. Ο Ιωάννης Παλαμάς, πάππος του ποιητού, ήταν διδάσκαλος στην Μεγάλη του Γένους Σχολή(3)

Αλλά και ο έτερος μεγάλος μας ποιητής, ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης κατάγεται από την Κωνσταντινούπολιν, όπως λέει ο ίδιος:

«Είμαι Κωνσταντινουπολίτης την καταγωγήν, αλλά εγεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια – σ’ ένα σπίτι της οδού Σερίφ· μικρός πολύ έφυγα, και αρκετό μέρος της παιδικής μου ηλικίας το πέρασα στην Αγγλία. Κατόπιν επισκέφθην την χώραν αυτήν μεγάλος, αλλά για μικρόν χρονικόν διάστημα. Διέμεινα και στη Γαλλία. Στην εφηβικήν μου ηλικίαν κατοίκησα υπέρ τα δύο έτη στην Κωνσταντινούπολη. Στην Ελλάδα είναι πολλά χρόνια που δεν επήγα. Η τελευταία μου εργασία ήταν υπαλλήλου εις ένα κυβερνητικόν γραφείον εξαρτώμενον από το υπουργείον των Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου. Ξέρω Αγγλικά, Γαλλικά και ολίγα Ιταλικά»

Και δύο ποιήματά του:

Θεόφιλος Παλαιολόγος

Ὁ τελευταῖος χρόνος εἶν᾿ αὐτός. Ὁ τελευταῖος τῶν Γραικῶν
αὐτοκρατόρων εἶν᾿ αὐτός. Κι᾿ ἀλλοίμονον
τί θλιβερὰ ποὺ ὁμιλοῦν πλησίον του.

Ἐν τῇ ἀπογνώσει του, ἐν τῇ ὀδύνῃ
ὁ Κὺρ Θεόφιλος Παλαιολόγος
λέγει «Θέλω θανεῖν μᾶλλον ἢ ζῆν».

Ἂ Κὺρ Θεόφιλε Παλαιολόγε
πόσον καϋμὸ τοῦ γένους μας, καὶ πόση ἐξάντλησι
(πόσην ἀπηύδησιν ἀπὸ ἀδικίες καὶ κατατρεγμό)
ἡ τραγικές σου πέντε λέξεις περιεῖχαν.

Πάρθεν

Αὐτὲς τὲς μέρες διάβαζα δημοτικὰ τραγούδια,
γιὰ τ᾿ ἄθλα τῶν κλεφτῶν καὶ τοὺς πολέμους,
πράγματα συμπαθητικά· δικά μας, Γραικικά.

Διάβαζα καὶ τὰ πένθιμα γιὰ τὸν χαμὸ τῆς Πόλης
«Πῆραν τὴν Πόλη,πῆραν την· πῆραν τὴν Σαλονίκη».
Καὶ τὴν Φωνὴ ποὺ ἐκεῖ ποὺ οἱ δυὸ ἐψέλναν,

«ζερβὰ ὁ βασιληᾶς, δεξιὰ ὁ πατριάρχης»,
ἀκούσθηκε κ᾿ εἶπε νὰ πάψουν πιὰ
«πάψτε παπάδες τὰ χαρτιὰ καὶ κλεῖστε τὰ βαγγέλια»
πῆραν τὴν Πόλη, πῆραν την· πῆραν τὴν Σαλονίκη.

Ὅμως ἀπ᾿ τ᾿ ἄλλα πιὸ πολὺ μὲ ἄγγιξε τὸ ᾄσμα
τὸ Τραπεζούντιον μὲ τὴν παράξενή του γλώσσα
καὶ μὲ τὴν λύπη τῶν Γραικῶν τῶν μακρυνῶν ἐκείνων
ποὺ ἴσως ὅλο πίστευαν ποὺ θὰ σωθοῦμε ἀκόμη.

Μὰ ἀλοίμονον μοιραῖον πουλὶ «ἀπαὶ τὴν Πόλην ἔρται»
μὲ στὸ «φτερούλιν ἀθε χαρτὶν περιγραμμένον
κι οὐδὲ στὴν ἄμπελον κονεύ᾿ μηδὲ στὸ περιβόλι
ἐπῆγεν καὶ ἐκόνεψεν στοῦ κυπαρίσ᾿ τὴν ρίζαν».
Οἱ ἀρχιερεῖς δὲν δύνανται (ἢ δὲν θέλουν) νὰ διαβάσουν
«Χέρας υἱὸς Γιανίκας ἕν» αὐτὸς τὸ παίρνει τὸ χαρτί,
καὶ τὸ διαβάζει κι ὀλοφύρεται.
«Σίτ᾿ ἀναγνῶθ᾿ σίτ᾿ ἀνακλαῖγ᾿ σίτ᾿ ἀνακροῦγ᾿ τὴν κάρδιαν.
Ν᾿ ἀοιλλὴ(4) ἐμᾶς νὰ βάϊ ἐμᾶς ἡ Ρωμανία πάρθεν».

Τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο ύμνησε και ο Κωνσταντίνος Καρυωτάκης στο “Μαρμαρωμένε Βασιλιά” , όπως και ο Ελύτης “Θάνατος και Ανάστασις Κωνσταντίνου Παλαιολόγου“.

Μήπως όμως δεν λεγόταν Κωνσταντίνος και ο εθνικός ημών ιστορικός Παπαρρηγόπουλος;
Το ίδιον όνομαν είχεν και ο μπουρλοτιέρης ημών και ήρως του 1821 Κωνσταντίνος Κανάρης και τόσοι μα τόσοι άλλοι.

Η μεταπολιτευτική περίοδος είχεν ως πρώτον εκλεγμένον Πρόεδρον της δημοκρατίας τον Κωνσταντίνον Τσάτσο και πρώτον πρωθυπουργόν τον Κωνσταντίνον Καραμανλή (5), ενώ ακόμη και το κόμμα των Φιλελευθέρων, το κόμμα δηλαδή του Ελευθερίου Βενιζέλου στην τουρκοκρατουμένη Κρήτην, εξεκίνησεν ως κόμμα των Ξυπολύτων υπό την ηγεσίαν του Κωστή Μητσοτάκη.

Κωνσταντίνος  ήταν και ο βασιλεύς της εποχής του εθνικού διχασμού, γνωστός και ως Κωνσταντίνος Α’ ο στρατηλάτης, Κωνσταντίνος και ο τελευταίος βασιλεύς της νεοτέρας ιστορίας ημών.  Γεμάτη η πολιτική ιστορία από Κωνσταντίνους, άλλους ενδόξους και άλλους όχι, Σημίτης, Καραμανλής β’, Μητσοτάκης, Στεφανόπουλος, Λαλιώτης (που βρίσκεται αυτή η ψυχή;) μερικοί εξ αυτών.

Κωνσταντίνος όμως ήταν και το όνομα πολλών πατριαρχών. Ο τελευταίος πατριάρχης πριν την έναρξιν της επαναστάσεως Κύριλλος ΣΤ’ , κατά κόσμον Κωνσταντίνος Σερπεντζόγλου απηγχονίσθη κατά την επαναστατικήν περίοδον, ενώ το ίδιο τέλος είχε και ο διάδοχος του Γρηγόριος Ε’. Στο σύνολον χειροτονήθησαν εξ Πατριάρχες Κων/λεως με το ιερατικό όνομα Κωνσταντίνος, με τελευταίο τον απελαθέντα τῳ 1925 πρόσφυγα Κωνσταντίνο ΣΤ΄.

Σίγουρα θα ξέχασα πάρα πολλούς Κωνσταντίνους και πολλές Ελένες αλλά είναι αδύνατον να τους βρω όλους.

Χρόνια πολλά. 

______________________________
(1) Χωρίς να σημαίνει ότι υιοθετούμε την άποψιν, ας την έχουμε κατά νου ως μια εκδοχή.

(2)  εγεννέθεν στα ποντιακά. Αυτό για να μην μας φαίνεται βαρέα η καθαρεύουσα. Είναι ζήτημα τρόπου αναγνώσεως και τονισμού.

(3) Κάποιοι κάφροι, είτε από άγνοια είτε από δόλο, μετέφρασαν την γελοία αμερικάνικη ταινία με τίτλο Police Academy σε Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή, ίσως για να γελοιοποιήσουν την ίδια την σχολή του γένους.

(4) Κατά την άποψη μου εδώ κάνει λάθος ο Καβάφης. Το ελεῶ στα ποντιακά είναι ζωντανό ρήμα.
Λέμε: ελέασες να…: λυπήθηκες να… ή ελεάς να… λυπάσαι να…(με την έννοια του τσιγκουνεύεσαι, λυπάσαι, ελϊάς ακούγεται διότι μην ξεχνάμε ότι το ‘ε’ είναι βραχύχρονο φωνήεν).
Εκτιμώ ότι το σωστό είναι ‘να ελεή εμάς’ (δλ. να ελεήσει ημάς), ακούγεται ‘ναϊλί εμάς’ και είναι μια από τις περιπτώσεις που κάτι ακούγεται σαν τούρκικο αλλά είναι Ελληνικότατο.

(5)  Ωχ! τώρα το είδα. Και εδώ η μασονική πυραμίς; Γνωστός και δηλωμένος μασόνος ο Καραμανλής αλλά δεν περίμενα τέτοιο σύμβολο.

Advertisements
σχόλια
  1. Ὁ/ἡ Iperaspistis Okman γράφει:

    Μπράβο πολύ ωραία τα έγραψες, και “έγραψες” !

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...