Νευρική ανορεξία

Posted: 21 Αὐγούστου, 2011 in Γλώσσα, Σκέψεις
Ἐτικέττες:, , ,

Προχθές παρακολουθώντας μια τηλεοπτική εκπομπή αφιερωμένη στην ψυχικήν ασθένεια των θηλυκών κυρίως θυμάτων του λάιφ στάιλ, έπεσε το μάτι μου στην επιστημονικήν ορολογίαν της ασθενείας. Ο διεθνής λοιπόν όρος είναι Anorexia nervosa.

Ο όρος στην Ελληνική έκδοση είναι νευρική ανορεξία. Κατά την άποψιν μου πρόκειται περί αστοχίας στην μετάφραση. Η ανορεξία δεν μπορεί να είναι νευρική καθώς δεν αφορά ασθενείαν των νεύρων αλλά ασθενείαν ψυχικήν.

Βεβαίως τα νεύρα δεν είναι τίποτε παραπάνω από καλώδια στο σώμα μας που μεταφέρουν πληροφορίες, επομένως όταν αναφερόμαστε σε νευρικές ασθένειες, στην ουσία αναφερόμαστε σε βλάβη του ηλεκτρικού κυκλώματος των νεύρων ή σε κάποια δυσλειτουργία των.

Εάν αναλύσουμε όλες τις ψυχικές νόσους, θα καταλήξουμε ότι για όλες ευθύνονται τα νεύρα (ως καλώδια) ή χημικές αντιδράσεις στο εσωτερικό ενός οργανισμού που επηρεάζουν την νευρική λειτουργία, σε χαμηλό δηλαδή επίπεδο (χαμηλό επίπεδο στην πληροφορική είναι το επίπεδο κοντά στο υλικό, όσο πιο κοντά στον χρήστη τόσο πιο υψηλό το επίπεδο) όλες οι ασθένειες λίγο ή πολύ έχουν σχέση με τα νεῦρα, όμως θα ήταν λάθος να τις πούμε νευρικές.

Όπως πάντα στο συγκεκριμένο ιστολόγιο δεν δίνουμε απαντήσεις. Απαντήσεις θα δίναμε εάν το παίζαμε ξερόλες. Αυτό που κάνουμε είναι να προβληματίζουμε. Στην προκειμένη λοιπόν περίπτωση η νόσος αποκλείεται να είναι νευρική. Θα μπορούσε να είναι νευρώδης, νευρωτική, νευρώσα αλλά όχι νευρική.

Κατά την ταπεινή μου άποψη η ασθένεια της ανορεξίας είναι νεύρωσις (το εάν επελέγη ορθώς ο γενικότερος όρος νεύρωσις είναι άλλο θέμα) και εάν την δούμε ως τέτοια μάλλον ο διεθνής επιστημονικός όρος Νευρώσα Ανορεξία είναι ο καλύτερος δυνατός.

Όμως ο όρος νευρώσα έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα. Είναι μετοχή. Η νεοελληνική γλώσσα ή καλύτερα η νέα απλοποιημένη της μορφή, σχεδόν έχει αποστειρωθεί από τις μετοχές. Ίσως (πάντα λέμε ίσως) να μην πρόκειται απλώς περί γλωσσικής αστοχίας αλλά περί ενός γενικοτέρου κανόνος που προωθεί τις όσο δυνατόν απλούστερες γλωσσικές μορφές και τύπους. Όπως και να έχει το πιθανότερον είναι ότι η νευρική ανορεξία ως όρος είναι λάθος.

Advertisements
σχόλια
  1. Ὁ/ἡ Ἀνώνυμος γράφει:

    Το νευρώσα είναι μετοχή ποιού ρήματος;

  2. Ὁ/ἡ Ἀνώνυμος γράφει:

    Εσφαλμένο όρο δεν μπορείς να τον πεις, μιας και όλοι καταλαβαίνουμε τι εννοούμε όταν λέμε νευρική ανορεξία. Η αναζήτησή σου είναι καθαρά φιλοσοφική, λοιπόν, την οποία δεν μπορούμε να επιλύσουμε μιας και κανείς απ’ τους δυο μας δεν είναι γιατρός. Πάντως,
    Ωστόσο, ο νευρικός δεν είναι πάντα εκείνος που έχει σχέση με τα νεύρα (τους νευρώνες μας). Η λέξη υποδηλώνει και ψυχικό πάθος (αυτός ο άνθρωπος είναι πολύ νευρικός, πχ) οπότε μπορεί κάπως έτσι να έφτασαν σ’ αυτό το συνδιασμό.
    Καλό θα ήταν να σχολίαζε ένας γιατρός ή αν ξέρεις κάποιον να τον ρωτήσεις και να μας πεις.
    Καλή συνέχεια.

    ΥΓ Για το ρήμα που λέγαμε παραπάνω, δεν νομίζω να υπάρχει κάτι τέτοιο, και αν δεν υπάρχει, δεν υπάρχει και η μετοχή.

    • Ὁ/ἡ Στράβων Αμασεύς γράφει:

      “όλοι καταλαβαίνουμε τι εννοούμε όταν λέμε νευρική ανορεξία”

      Το θέμα δεν είναι τι καταλαβαίνουμε όλοι, όταν αναφερόμαστε σε ορολογία αυτή πρέπει να είναι ακριβής. Εάν λ.χ. είναι νευρωτική η ανορεξία, έτσι θα πρέπει να ορίζεται. Οι κοινοί θνητοί θα προσαρμοστούμε πολύ γρήγορα σε μια πιθανή μετονομασία του όρου. Έχεις δίκαιον βέβαια ότι χρειάζεται σχόλιο ιατρού, η αίσθησις μου όμως λέει ότι το “νευρική” είναι εσφαλμένος προσδιορισμός, εκτός εάν αναφέρεται στην ετυμολογική ρίζα του “νεύρου” που είναι το “νεαρόν”* και ως γνωστόν, η ασθένεια πλήττει κυρίως τα νέα κορίτσια, αν και δεν νομίζω να το σκέφτηκαν έτσι οι δημιουργοί του όρου.

      *Σύμφωνα με το ετυμολογικό λεξικό του ΒΑΣΔΕΚΗ Ν. ΣΤΑΥΡΟΥ:
      νεύρον :νεαρόν (α>υ), βλ. νεβρός, διότι από έντερα νεαρών ζώων ή από νεβρίδες ( = δέρματα νεβρών), κατασκεύαζαν χορδές.- χορδή ή σχοινί, από νεύρα ή άκρα του μυός, με τα οποία αυτός προσκολλάται στο οστό, νεύρο του νευρικού συστήματος, ρώμη, ισχύς, δύναμη, η χορδή τόξου ή σφενδόνης. νευρία, νευρά, νευρή, νευράς, νευρικός, νευρικόν, νεύρινος, νευρο-, νευρόω, νεύρωσις, νευροειδής, νευρώδης, νευρωτικός, νευρ-, νευριάζω, νευρίασμα, νευριαστικός, νευριασμένος, νευρικότητα, νευρίνωμα.

  3. Ὁ/ἡ Ἀνώνυμος γράφει:

    Ας αφήσουμε τις αισθήσεις μας και ας ρωτήσουμε κάποιον γιατρό, λοιπόν. Μέχρι τότε, ο όρος είναι και θα παραμείνει σωστός.
    Και αυτό να το κάνεις γενικά, καλέ μου Στράβωνα. Εφόσον έχεις το μικρόβιο της εποικοδομητικής περιέργειας, καλύτερα να απευθύνεσαι σε επιστήμονες παρά να διαμορφώνεις (ως επι το πλείστον, δυστυχώς) ατυχείς θεωρίες. Μη μένεις στην πεποίθηση: εσύ ψάχνεις την αλήθεια. Το’ χεις. Αξιοποίησέ το.

    • Ὁ/ἡ Στράβων Αμασεύς γράφει:

      Δεν ξέρω εάν πρέπει να σε ευχαριστήσω ή όχι για το σχόλιο σου. Από την μία εκθειάζεις και από την άλλη κατηγορείς με το περί ατυχώς θεωριών. 🙂
      Μια φορά στην προκειμένη περίπτωσιν, η ίδια η επιστημονική κοινότης βρίσκεται σε διάσταση αφού ονοματίζει διεθνώς την ασθένεια νευρώσα ανορεξία ενώ στην Ελληνική νευρική. Τι επιστήμονα επομένως να ρωτήσω; Έλλην ή αλλοδαπό;
      Μην ξεχνάς ότι αυτή η διάσταση είναι η γενεσιουργός αιτία του προβληματισμού μου, επομένως κάπου δεν μας τα λένε καλά οι ιατροί. Αυτοί πρέπει να αποφασίσουν, εγώ απλώς θέτω τα ερωτήματα.

  4. Ὁ/ἡ Ἀνώνυμος γράφει:

    Ωραία, ψάξε αυτό πρώτα. Το λατινικό nervosa απαντά στο ελληνικό νευρώσα (αν υπάρχει τέτοια μετοχή, βέβαια); Ξεκίνα από έναν φιλόλογο, λοιπόν. Υπάρχουν και πολλά μεταφραστικά φόρουμ που ίσως σε βοηθήσουν.
    Μην θέτεις απλώς τα ερωτήματα. Ένας ανήσυχος νους δεν έχει δικαίωμα να το κάνει αυτό. Ψάξε, ερεύνησε, αφού το’ χεις.
    Οι “θεωρίες” σου είναι ατυχείς (ως επι το πλείστον, πάντα), ακριβώς επειδή δεν φτάνεις τις έρευνές σου στο τέλος. Να ξέρεις, πάντως, ότι στο λέω με μεγάλη συμπάθεια. Λατρεύω τους ανήσυχους εγκεφάλους, αρκεί να μην μένουν στον προβληματισμό και να μην παράγουν αποκυήματα ή να παρασύρονται από τον συνωμοσιολογικό συρμό (εύκολες λύσεις) όταν βαριούνται/δεν μπορούν να ψάξουν περισσότερο.

    • Ὁ/ἡ Στράβων Αμασεύς γράφει:

      Συμφωνώ με αυτό που λες όμως αυτό είναι έξω από τις φιλοδοξίες του ιστολογίου. Δηλαδή δεν επιθυμώ ένα ιστολόγιο που να φωνάζει: “Διαβάστε με, κατέχω την αλήθεια, εγώ ξέρω” αλλά ένα ιστολόγιο που να ερεθίζει την σκέψη.
      Εάν ήθελα ή εάν μπορούσα να γίνω ξερόλας θα έγραφα ένα βιβλίο και θα έβγαζα λεφτά. Ο ιστότοπος είναι ακριβώς για να γίνεται κουβέντα, να μπορεί κάποιος, όπως καλή ώρα εσύ, να με διορθώνει ή να γράφει την άποψη του.
      Συμφωνώ ότι το κάνω αυτό που περιγράφεις, ότι δηλαδή δεν φτάνω στο τέλος, αλλά αυτό είναι ζήτημα επιλογής. Εξάλλου δεν έχω σκοπώ να μονάσω ιστολογόντας. 🙂

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...